Quit Vaping · Gidsen

Risico’s van vapen: wat weten we over e-sigaretten?

Vapen kan leiden tot afhankelijkheid als het product nicotine bevat. Je ademt ook een aerosol in die je luchtwegen kan irriteren. De risico’s hangen af van het product, hoe je het gebruikt en of je ook sigaretten rookt. Sommige effecten zijn goed beschreven. Het risico op bepaalde ziekten na tientallen jaren gebruik wordt nog onderzocht. [1] [2]

Wat zijn de risico’s van vapen?

Nicotineafhankelijkheid. Vapen met nicotine kan leiden tot sterke trek, gewenning en ontwenningsklachten als je mindert of stopt. [1]
Luchtwegklachten. Vapen kan hoesten, een droge mond, keelirritatie en bij sommige mensen kortademigheid veroorzaken. [3]
Blootstelling aan schadelijke stoffen. De aerosol kan fijne deeltjes en metalen zoals nikkel en lood bevatten. Bij verhitting van de vloeistof kunnen ook schadelijke aldehyden ontstaan, zelfs zonder nicotine. [1] [6] [7]
Tijdelijk hogere hartslag en bloeddruk. Onderzoek bij mensen die rookten liet deze veranderingen direct na het gebruik van een e-sigaret met nicotine zien. [10]
Risico’s voor jongeren en tijdens de zwangerschap. Nicotine kan de ontwikkeling van de hersenen bij jongeren en de ontwikkeling van het ongeboren kind schaden. [9]
Blootstelling van omstanders. Wie binnen vapet, brengt deeltjes in de lucht die anderen kunnen inademen. Afhankelijk van het product kan de aerosol ook nicotine bevatten. [6] [10]
Vergiftiging en brandwonden. Nicotinevloeistof inslikken of op de huid morsen kan vergiftiging veroorzaken. Jonge kinderen zijn extra kwetsbaar. Een defecte accu kan brandwonden, brand of een explosie veroorzaken. [10] [11]
Acute longschade door vapen (EVALI). De uitbraak in de Verenigde Staten in 2019 hield vooral verband met vapeproducten met THC. Onderzoekers stelden vast dat vitamine E-acetaat een belangrijke factor was. [10] [12]

Het risico op kanker en chronische hart- en longziekten na jarenlang vapen wordt nog onderzocht. Onderzoek naar blootstelling en kortetermijneffecten geeft inzicht in mogelijke schade. Voor een inschatting van het ziekterisico op lange termijn tellen ook het product, de gebruiksfrequentie en iemands rookverleden mee. [10] [13]

Wat adem je in als je vapet?

Een druppel vloeistof, een doorsnede met het verwarmingselement en aerosol die uit het mondstuk komt. — Het verwarmingselement verhit de vloeistof. Zo ontstaat een aerosol van deeltjes en druppeltjes.

Afhankelijk van het product kan de aerosol nicotine, fijne deeltjes, vluchtige stoffen en metalen zoals nikkel of lood bevatten. De samenstelling verschilt per apparaat en vloeistof. Een milde smaak of prettige geur zegt weinig over wat je inademt. [1] [2]

Sommige mensen krijgen last van hoest, een droge mond of irritatie in de mond of keel. Bij aanhoudende klachten kan een zorgverlener helpen de oorzaak te achterhalen. [3]

Waarom nicotine ertoe doet

Bij herhaald gebruik kan je lichaam aan nicotine wennen. Misschien krijg je sterke trek of merk je dat je vaker vapet. Als je mindert, kun je je een tijd prikkelbaar voelen, slechter slapen of moeite hebben met concentreren. Dat kunnen ontwenningsklachten zijn. [1]

Ook vloeistof zonder nicotine vormt aerosol. De Wereldgezondheidsorganisatie meldt bovendien dat in sommige producten met het etiket ‘nicotinevrij’ toch nicotine is aangetroffen. [2]

Wat als je ook sigaretten rookt?

Als je nooit hebt gerookt, brengt beginnen met vapen een nieuwe blootstelling met zich mee. Volwassenen die roken, kunnen hun blootstelling aan verschillende giftige stoffen in sigarettenrook verminderen door volledig over te stappen op een vape met nicotine. Wie beide gebruikt, blijft blootgesteld aan tabaksrook. [1] [3] [4]

Een Amerikaans onderzoek mat bij volwassenen die alleen vapeten lagere niveaus van verschillende blootstellingsmarkers dan bij volwassenen die alleen rookten. Die waarden laten zien aan welke stoffen mensen zijn blootgesteld. Om te bepalen hoe het ziekterisico verandert, zijn ander onderzoek en langere follow-up nodig. [4]

Als vapen je heeft geholpen om te stoppen met roken, bedenk dan hoe je rookvrij wilt blijven bij je volgende stap. Ben je bang weer te gaan roken, bespreek dat dan met een zorgverlener of een stoppen-met-rokenbegeleider. [5]

Als je hebt besloten te minderen

Let eerst op wanneer je vapet. Misschien weet je nog goed wanneer je voor het eerst op een dag vapet, maar raak je op het werk of ’s avonds het overzicht kwijt. Door sessies bij te houden kun je patronen herkennen. Je blootstelling hangt ook af van wat je inademt en hoe je het apparaat gebruikt. [1] [2]

Lees stoppen met vapen voor praktische vervolgstappen. Als je nog zoekt naar wat je motiveert, begin dan met de redenen om te stoppen met vapen.

Bronnen

Geraadpleegd op 5 november 2026.