Alive · Poradniki

Jak pomóc komuś rzucić palenie bez wywierania presji

Gdy ktoś bliski chce rzucić palenie, nie zawsze łatwo ocenić, kiedy dodać otuchy, a kiedy dać tej osobie przestrzeń. Zacznij od pytania, jakiego wsparcia potrzebuje. Możesz towarzyszyć jej na spacerze, zmienić wspólny zwyczaj albo wysłuchać po trudnym dniu. Decyzje i tempo zmian należą do niej.

Zanim zaczniesz pomagać, zapytaj

Możesz zacząć tak: „Wiem, że myślisz o rzuceniu palenia. Chcesz porozmawiać o tym, co mogłoby pomóc?”. Daj bliskiej osobie czas na opisanie swoich uczuć, także wątpliwości i wcześniejszych prób. Jeśli nie jest gotowa na rozmowę, zostaw otwartą propozycję pomocy, zamiast każdą rozmowę zamieniać w kolejną próbę przekonywania.¹

Kiedy bliska osoba chce pomocy, ustalcie konkretnie, czego potrzebuje. Towarzystwa, odwrócenia uwagi, a może po prostu kogoś, kto wysłucha? Zapytaj, czy chce, żeby od czasu do czasu pytać, jak jej idzie, i jak często. Uzgodniona wiadomość po pracy to co innego niż ciągłe pytania, czy już zapaliła.²

Ustalcie jedną drobną rzecz, która ułatwi Wam działanie

Z propozycji „Daj znać, jeśli czegoś potrzebujesz” trudno czasem skorzystać. Wybierzcie sytuację, która może być dla bliskiej osoby trudna, i wcześniej ustalcie, jak możesz pomóc. Oto przykładowe propozycje, które możecie wspólnie dopasować:

Sytuacja	Co możesz zaproponować	Co warto ustalić
Po kolacji	„Chcesz wyjść razem na krótki spacer czy wolisz zostać tutaj i porozmawiać?”	Niech bliska osoba wybierze to, na co ma ochotę.
Spotkanie, na którym inni palą	„Jeśli zechcesz na chwilę odejść w inne miejsce, daj mi znak, a pójdę z Tobą”.	Ustalcie znak na osobności, żeby nie trzeba było tłumaczyć się całej grupie.
Stresujący wieczór	„Mogę dziś przygotować kolację. Czy to pomoże, czy wolisz chwilę spokoju?”	Zaproponuj jedną rzecz, którą rzeczywiście możesz zrobić.

Więcej pomysłów do wspólnego wyboru znajdziecie w artykule co robić zamiast palić. Nie musicie zamieniać każdej wspólnej aktywności w rozmowę o rzucaniu palenia.

Jeśli bliska osoba woli zacząć od ograniczania palenia

Zapytaj, jakie wsparcie najbardziej jej odpowiada: Twoja praktyczna pomoc, rzetelne informacje o rzucaniu palenia, rozmowa z doradcą pomagającym rzucić palenie, porada pracownika ochrony zdrowia czy narzędzie, z którego może korzystać prywatnie. Te możliwości można łączyć.

Alive to jedna z możliwości dla osób, które chcą najpierw ograniczyć palenie, zamiast rzucać z dnia na dzień. Aplikacja pozwala zapisywać wypalone papierosy, przestrzegać dziennych limitów i zaplanowanych przerw oraz przechodzić przez tygodniowe etapy lub w razie potrzeby powtarzać dany etap.

Możesz zaproponować pokazanie aplikacji, a potem pozostawić bliskiej osobie wybór i kontrolę nad jej zapisami. Zanim zapytasz o postępy, upewnij się, że sobie tego życzy.

Nasz poradnik o stopniowym rzucaniu palenia i rzucaniu z dnia na dzień wyjaśnia praktyczne różnice między tymi podejściami.

Gdy pojawi się chęć zapalenia, daj wybór

Jeśli bliska osoba mówi, że ma ochotę na papierosa, nie potrzebujesz idealnej przemowy. Spróbuj: „Chcesz trochę towarzystwa przez kilka minut czy wolisz pobyć w spokoju?”. Inne zajęcie lub zmiana otoczenia mogą pomóc przetrwać ten moment. Zaproponuj coś prostego i uszanuj odpowiedź.³

Nie odliczaj czasu ani nie przekonuj, że ochota na papierosa powinna już minąć. Jesteś obok, żeby towarzyszyć, a nie oceniać, jak dobrze bliska osoba sobie radzi.

Dodawaj otuchy bez kontrolowania

Nie licz za bliską osobę wypalonych papierosów, nie sprawdzaj jej zapasów ani nie żądaj dowodów postępów. Pouczanie, docinki i porównywanie z kimś, kto „po prostu rzucił”, mogą zmienić wsparcie w kolejne źródło napięcia.³

Jeśli też palisz, nie proponuj jej papierosa, nawet w żartach, i unikaj palenia w jej obecności. Zadbajcie o to, by wspólne przestrzenie były wolne od dymu. Zapytaj, co zrobić z widocznymi przedmiotami przypominającymi o paleniu, takimi jak zapalniczki czy popielniczki.²

Jeśli po rzuceniu palenia zdarzy się papieros, skupcie się na kolejnym kroku

Jednorazowe potknięcie nie przekreśla dotychczasowego wysiłku. Jeśli bliska osoba chce porozmawiać, zapytaj, co działo się tuż wcześniej i jakie wsparcie przydałoby się następnym razem. Możesz powiedzieć: „Czy rozmowa o tym pomogłaby Ci teraz, czy wolisz wrócić do niej później?”.⁴

Jeśli bliska osoba wróciła do regularnego palenia, zachowaj otwartość na rozmowę o kolejnej próbie i dodatkowym wsparciu. Nie żądaj obietnicy, że to już nigdy się nie powtórzy. W przypadku osoby, która nadal realizuje plan ograniczania palenia, zaplanowany papieros to inna sytuacja niż zapalenie po całkowitym rzuceniu.

Ułatw dostęp do profesjonalnego wsparcia

Możesz zaproponować pomoc w znalezieniu poradni zajmującej się rzucaniem palenia lub w przygotowaniu pytań do specjalisty. W Stanach Zjednoczonych telefoniczne linie pomocy w rzucaniu palenia oferują bezpłatne poradnictwo. Pracownik ochrony zdrowia może też omówić dostępne metody leczenia. Praktyczna pomoc może polegać na zorganizowaniu dojazdu lub wygospodarowaniu czasu na wizytę, jeśli bliska osoba tego chce.⁵

W Polsce sprawdź oficjalne informacje o programie pomocy w rzucaniu palenia i dostępnych placówkach. Warunki udziału i dostępność mogą się różnić.

Zadbaj też o siebie

Jasno określ, co możesz zaoferować. Zdanie „Mogę porozmawiać po kolacji, ale nie mogę odpowiadać na wiadomości w pracy” wyznacza granicę bez wycofywania wsparcia. Możesz okazywać wyrozumiałość po trudnym dniu, a jednocześnie prosić o odnoszenie się do Ciebie z szacunkiem. Zostaw sobie przestrzeń na odpoczynek i wsparcie dla siebie.¹

Zacznij od jednego pomocnego pytania

Zapytaj: „Co mogę zrobić w tym tygodniu, żeby było Ci trochę łatwiej?”. Ustalcie jedną rzecz, którą da się zrealizować, a potem sprawdźcie, czy pomogła. To konkretny sposób, by nadal wspierać bliską osobę, pozostawiając jej decyzję o kolejnym kroku.

Źródła

Apple and the Apple logo are trademarks of Apple Inc., registered in the U.S. and other countries and regions. App Store is a service mark of Apple Inc. Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google LLC.